สังคมศึกษา

     มนุษย์เป็นสัตว์สังคมที่อยู่ร่วมกันเป็นกลุ่ม มนุษย์์กับสังคมจึงแยกกันไม่ได้ เพราะมนุษย์เกิดมาต้องอาศัยสังคม พึ่งพาอาศัยและมีความสัมพันธ์ต่อกัน มีการจัดระเบียบในการมีชีวิตอยู่ร่วมกันอย่างมีแบบแผน เพื่อเป็นหลักในการดำเนินชีวิตและการอยู่รอด และสร้างความเจริญก้าวหน้าให้แก่ตนเองและสังคมเพราะมนุษย์มีแบบแผนในการดำรงชีวิต ซึ่งแบบแผนของมนุษย์ได้จากการเรียนรู้ การสร้างสม การสืบต่อ การถ่ายทอด จนทำให้มนุษย์แตกต่างจากสัตว์

ความหมายของสังคม

     สังคม คือ กลุ่มคนจำนวนหนึ่งที่อาศัยอยู่ในอาณาบริเวณหนึ่งโดยมีความสัมพันธ์ภายใต้
ระเบียบแบบแผนที่สังคมกำหนด มีการกระทำระหว่างกันทางสังคม มีประเพณีและวัฒนธรรม
ที่เหมือนกันเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตของคนในสังคม

ลักษณะของสังคม

1) การมีอาณาเขต บริเวณที่อยู่อาศัยที่แน่นอน หมายถึง เมื่อคนมาอยู่รวมกันเป็นกลุ่มจะต้องมี
ดินแดนหรืออาณาบริเวณที่มีขอบเขตให้รู้กันภายในสังคมว่า ดินแดนหรืออาณาบริเวณของตน
มีขอบเขตแค่ไหน

2) การอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม เป็นองค์ประกอบของสังคมอีกองค์ประกอบหนึ่งที่จะต้องมี ซึ่งโดย
ธรรมชาติของมนุษย์มักชอบอยู่รวมกัน ทั้งนี้เพราะมนุษย์เป็นสัตว์สังคม (social animal)

3) การมีความสัมพันธ์และปฏิสัมพันธ์กัน หมายถึง การที่บุคคลมาอยู่รวมกันจำเป็นจะต้อง
มีความสัมพันธ์และปฏิสัมพันธ์กัน มีความเข้าใจซึ่งกันและกัน ซึ่งถ้าบุคคลใดก็ตามแม้มีอาณา
บริเวณอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม แต่ถ้าไม่มีความสัมพันธ์หรือปฏิสัมพันธ์กันจะเรียกว่าสังคมไม่ได้
เช่น บุคคลที่มารอขึ้นรถประจำทาง

4) มีการแบ่งหน้าที่และร่วมมือกัน สมาชิกในสังคมจะมีการแบ่งหน้าที่ทำงานตามความชำนาญ
เฉพาะด้านและมีการร่วมมือช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

5) การรู้ว่าใครเป็นพวกของตนหรือใครไม่ใช่พวกตน หมายถึง สมาชิกของสังคมเดียวกันสามารถ
ที่จะทราบได้ว่าใครเป็นพวกเดียวกับตน และใครไม่ใช่พวกเดียวกับตน เช่น ในสังคมชนบท
สมาชิกในสังคมจะรู้จักกันหมดถ้ามีคนแปลกหน้าเข้ามาจะรู้ได้ทันทีว่าไม่ใช่พวกเดียวกับตน

6) มีการประพฤติปฏิบัติตนภายใต้กรอบของวัฒนธรรมเดียวกัน เพราะสมาชิกได้รับการอบรม
สั่งสอนมาอย่างเดียวกัน ในเรื่องระบบ ความคิด ความเชื่อ ค่านิยม บรรทัดฐานคล้ายคลึงกัน